Bebeklerde Göz Çapaklanması Neden Olur? Evde Bakım Nasıl Olmalı?
Sabah bebeğinizin gözünü açmakta zorlandığını, kirpiklerinin birbirine yapıştığını veya gözünün kenarında sarımsı bir akıntı biriktiğini fark edebilirsiniz. Bebeklerde göz çapaklanması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur ve özellikle ilk aylarda aileleri endişelendirebilir.
Gözde oluşan her çapak enfeksiyon anlamına gelmez. Yenidoğanlarda gözyaşı kanalının henüz tam olarak açılmamış olması sık görülen nedenlerden biridir. Bunun yanında göz enfeksiyonları, tahriş ve bazı solunum yolu enfeksiyonları da gözlerde akıntıya neden olabilir.
Çapaklanmanın görünümü kadar gözde kızarıklık, şişlik ve bebeğin genel durumu da önemlidir.
Bebeklerde Göz Çapaklanması Neden Olur?
Bebeğin gözünde zaman zaman az miktarda çapak oluşması tek başına ciddi bir sorun olduğu anlamına gelmez.
Özellikle yenidoğan döneminde gözyaşı kanalı tıkanıklığı sık karşılaşılan nedenlerden biridir. Gözyaşının buruna doğru akmasını sağlayan kanal henüz tam açılmadığında gözde sulanma ve çapaklanma görülebilir.
Bunun dışında bakteriyel veya viral göz enfeksiyonları da akıntıya yol açabilir. Soğuk algınlığı gibi üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında da gözlerde sulanma ve akıntı görülebilir.
Toz, duman ve benzeri çevresel etkenler ise bebeğin hassas gözlerini tahriş edebilir.

Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Nasıl Anlaşılır?
Gözyaşı kanalı tıkanıklığında genellikle bebeğin bir veya iki gözünde sürekli sulanma fark edilir. Gözün kenarında beyazımsı veya sarımsı çapak birikebilir ve özellikle uykudan sonra kirpikler birbirine yapışabilir.
Buna karşın gözün beyaz kısmında belirgin bir kızarıklık olmayabilir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklıklarının büyük bölümü bebek büyüdükçe kendiliğinden düzelebilir. Ancak çapaklanma sık tekrarlıyorsa çocuk doktorunun değerlendirmesi önemlidir.
Doktorunuz gerekli görürse gözyaşı kanalına uygulanabilecek özel bir masaj tekniği gösterebilir. Masajın doğru bölgeye ve doğru şekilde uygulanması gerektiğinden, yalnızca tariflere bakarak bebeğin gözüne baskı uygulamak yerine tekniği sağlık profesyonelinden öğrenmek daha güvenlidir.
Bebeğin Gözü Nasıl Temizlenmeli?
Çapak bebeğin kirpiklerine yapışmışsa gözü zorlayarak açmaya çalışmayın.
Ellerinizi iyice yıkadıktan sonra temiz bir gazlı bez veya pamuk kullanabilirsiniz. Doktorunuzun önerdiği uygun temizleme sıvısıyla çapakları yumuşatarak nazikçe temizleyebilirsiniz.
Her silme hareketinde temiz bir bölüm kullanmak ve aynı pamuk ya da gazlı bezle iki gözü birden temizlememek önemlidir. Böylece olası bir enfeksiyonun diğer göze taşınma riskini azaltabilirsiniz.
Temizlik sırasında gözü ovuşturmak veya çapakları sertçe çıkarmaya çalışmak hassas göz çevresini tahriş edebilir.

Anne Sütü Bebeğin Gözüne Damlatılır mı?
Bebeklerde göz çapaklanması için halk arasında en sık duyulan yöntemlerden biri göze anne sütü damlatmaktır.
Ancak anne sütü steril bir göz damlası değildir ve göz enfeksiyonlarının tedavisi amacıyla kullanılmamalıdır. Bebeğin gözüne doktor önerisi dışında anne sütü, bitkisel karışım, çay veya benzeri maddeler damlatılmamalıdır.
Çapaklanmanın nedenine göre uygulanması gereken yaklaşım değişebileceği için önce sorunun nedeninin belirlenmesi gerekir.
Göz Enfeksiyonu Olduğunu Nasıl Anlayabilirsiniz?
Çapaklanmaya gözün beyaz kısmında belirgin kızarıklık eşlik ediyorsa enfeksiyon olasılığı değerlendirilmelidir.
Sarı veya yeşil renkte yoğun akıntı, göz kapaklarında şişlik, göz çevresinde kızarıklık ve bebeğin gözünü açmakta zorlanması gibi belirtiler de dikkate alınmalıdır.
Ancak yalnızca akıntının rengine bakarak enfeksiyonun türünü belirlemek mümkün değildir. Viral ve bakteriyel enfeksiyonların belirtileri birbirine benzeyebilir.
Bu nedenle bebeğe evde bulunan eski bir göz damlasını veya başka birine reçete edilmiş ilacı kullanmak doğru değildir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Bebeğinizin gözündeki hafif çapaklanma tekrar ediyorsa veya birkaç gün içerisinde düzelmiyorsa çocuk doktorunuza danışabilirsiniz.
Göz kapağında belirgin şişme, göz çevresinde yaygın kızarıklık, gözde belirgin ağrı veya hassasiyet, ışığa karşı aşırı rahatsızlık ya da yoğun akıntı varsa tıbbi değerlendirme gerekir.
Özellikle yenidoğan döneminde ortaya çıkan belirgin göz kızarıklığı ve yoğun akıntı geciktirilmeden değerlendirilmelidir. Ateş, beslenmede azalma veya bebeğin genel durumunda değişiklik gibi başka belirtilerin eşlik etmesi de önemlidir.
Bebeklerde göz çapaklanmasının arkasında basit bir gözyaşı kanalı tıkanıklığından enfeksiyona kadar farklı nedenler bulunabilir. Gözü nazikçe temizlemek, gelişigüzel ürün kullanmamak ve eşlik eden belirtileri takip etmek çoğu durumda atılabilecek en doğru ilk adımlardır.
