Oyunla Büyüyorum: 12-18 Ay İlk Kelimeleri Destekleyen Konuşma Oyunları

Bebeğiniz size bakarak bir şeyler anlatmaya çalışıyor, parmağıyla istediği nesneyi gösteriyor veya duyduğu sesleri taklit etmeye başlıyor olabilir. Henüz kelimeleri tam olarak söyleyemese de aslında sizinle iletişim kurmanın birçok yolunu keşfediyor.

12-18 ay dönemi, bebeklerin dil gelişiminde önemli değişimlerin yaşandığı bir süreçtir. Bu aylarda bazı bebekler ilk anlamlı kelimelerini söylerken bazıları daha çok işaret ederek, sesler çıkararak ve mimiklerini kullanarak iletişim kurabilir.

Dil gelişimini desteklemek için özel eğitim materyallerine veya pahalı oyuncaklara ihtiyacınız yok. Günlük hayatın içine yerleştireceğiniz basit konuşma oyunları, bebeğinizin kelimeleri tanımasına ve iletişim becerilerini geliştirmesine yardımcı olabilir.

1. Bu Ne? Oyunu: Günlük Eşyaları Tanıyalım

Bebeğinizin çevresindeki nesneler, dil gelişimini desteklemek için kullanabileceğiniz en kolay araçlardır.

Sevdiği bir oyuncağı elinize alın ve ona göstererek “Bu ne? Top!” deyin. Ardından topu hafifçe yuvarlayarak “Top gidiyor!” gibi kısa cümleler kurun.

Aynı kelimeyi farklı anlarda tekrar etmeniz, bebeğinizin kelime ile nesne arasında bağlantı kurmasına yardımcı olur.

Başlangıçta top, su, mama, ayakkabı ve kitap gibi günlük hayatta sık karşılaştığı nesneleri tercih edebilirsiniz.

Bebeğinizin kelimeyi hemen tekrar etmesini beklemeyin. Önce dinlemesi, bakması veya işaret etmesi de öğrenme sürecinin bir parçasıdır.

2. Hayvan Seslerini Taklit Edelim

Hayvan sesleri, bebeklerin ilgisini çeken ve taklit etmeyi eğlenceli hale getiren sesler arasındadır.

Bir oyuncak hayvan veya resimli kitap kullanarak oyuna başlayabilirsiniz.

Örneğin bir kediyi gösterip “Kedi! Miyav miyav!” diyebilirsiniz. Ardından köpek, kuş veya inek gibi farklı hayvanlarla devam edebilirsiniz.

Bebeğinizin sizi taklit etmesi için kısa bir süre bekleyin. Ses çıkarmasa bile yüzünüze bakması veya hayvanı göstermesi oyuna katıldığını gösterebilir.

Zamanla yalnızca hayvan seslerini değil, hayvanların isimlerini de kullanmaya başlayabilirsiniz.

Bu oyun sesleri ayırt etme, taklit ve kelimelerle anlamları ilişkilendirme becerilerini destekleyebilir.

3. Nerede Bu? Bulma Oyunu

Bu oyunda bebeğinizin sevdiği birkaç oyuncağı kullanabilirsiniz.

Önüne bir top, oyuncak araba ve pelüş hayvan yerleştirin. Ardından “Top nerede?” diye sorun.

Bebeğinizin nesneyi göstermesini, ona bakmasını veya eline almasını bekleyin.

Doğru nesneyi bulduğunda “Evet, top burada!” diyerek kelimeyi tekrar edin.

İlk zamanlarda yalnızca iki nesneyle başlayabilirsiniz. Bebeğiniz kelimelere alıştıkça seçenekleri artırabilirsiniz.

Bu oyun, bebeğinizin duyduğu kelimeleri anlamlandırmasına yardımcı olur. Çünkü bebekler çoğu zaman kelimeleri söylemeye başlamadan önce onların anlamlarını öğrenir.

4. Şarkıyı Tamamla Oyunu

Bebekler ritimli ve tekrar eden seslere ilgi gösterebilir. Bu nedenle kısa çocuk şarkıları ve tekerlemeler dil gelişimini destekleyen eğlenceli etkinliklerdir.

Bebeğinizin sık duyduğu bir şarkıyı söylemeye başlayın. Çok iyi bildiği bir bölümde kısa bir süre durun.

Örneğin “Mini mini bir…” dedikten sonra bekleyebilirsiniz.

Bebeğiniz eksik kelimeyi söyleyemese bile ses çıkarabilir, hareket edebilir veya şarkının devamını bekleyebilir.

Burada amaç bebeğin şarkıyı ezberlemesi değildir. Sıra alma, dinleme ve seslerle iletişim kurma deneyimi yaşamasıdır.

Şarkıya el çırpma veya basit hareketler eklemek oyunu daha eğlenceli hale getirebilir.

5. Oyuncak Telefonla Konuşalım

12-18 ay döneminde bebekler yetişkinlerin günlük davranışlarını taklit etmeye başlayabilir.

Oyuncak telefonla konuşmak bu taklit becerisini dil gelişimiyle birleştiren basit oyunlardan biridir.

Oyuncak telefonu kulağınıza götürerek “Alo! Merhaba!” deyin. Ardından telefonu bebeğinize uzatın.

Bebeğiniz telefonu kulağına götürebilir, kendi kendine sesler çıkarabilir veya sizi taklit etmeye çalışabilir.

Oyunu kısa ve eğlenceli tutun. “Alo”, “Merhaba”, “Bay bay” gibi basit ifadeleri tekrar edebilirsiniz.

Bu oyun için gerçek bir telefon kullanmanız gerekmez. Hatta bebeğinizin dikkatini ekrana yöneltmeden, basit bir oyuncakla oynamak daha uygun olacaktır.

6. Günlük İşleri Konuşma Oyununa Dönüştürün

Dil gelişimini destekleyen oyunlar yalnızca oyuncaklarla sınırlı değildir.

Bebeğinizin kıyafetlerini değiştirirken “Çorabımız nerede? İşte çorap!” diyebilirsiniz.

Yemek hazırlarken “Muz soyuyoruz. Sarı muz!” gibi kısa ve anlaşılır cümleler kullanabilirsiniz.

Banyo sırasında “Su akıyor”, “Elimizi yıkıyoruz” veya “Havlu nerede?” gibi ifadelerle günlük kelimeleri tekrar edebilirsiniz.

Önemli olan sürekli konuşmak değil, bebeğinizin dikkat ettiği nesneleri ve yaptığı hareketleri kelimelerle ilişkilendirmektir.

Bebeğiniz bir şeyi işaret ettiğinde ne istediğini hemen vermek yerine önce adını söyleyebilir, ardından isteğine karşılık verebilirsiniz. Ancak konuşmasını sağlamak için istediği nesneyi vermeyerek onu zorlamayın.

12-18 Ay Dil Gelişiminde Nelere Dikkat Edilmeli?

Her bebeğin dil gelişimi aynı hızda ilerlemez. Bazı bebekler 12. ay civarında anlamlı kelimeler kullanmaya başlarken bazıları daha geç konuşabilir.

Bu dönemde yalnızca söylediği kelime sayısına değil, iletişim kurma biçimine de dikkat etmek gerekir.

Bebeğinizin ismine tepki vermesi, tanıdık kelimeleri anlaması, işaret ederek bir şey göstermesi, sesleri taklit etmesi ve sizinle karşılıklı iletişim kurmaya çalışması önemli gelişim işaretleridir.

Ancak gelişim basamaklarının geniş bir aralıkta gerçekleşebilmesi, belirgin gecikmelerin her zaman beklenmesi gerektiği anlamına gelmez.

Örneğin 15. ay civarında anne ve baba dışında bir veya iki kelime söylemeyi denememesi, 18. ay civarında ise anne ve baba dışında en az üç kelime söylemeyi denememesi gelişimsel değerlendirme gerektirebilir.

Bebeğiniz ismine tepki vermiyorsa, işaret etmiyorsa, basit yönergeleri anlamakta zorlanıyorsa veya daha önce kazandığı iletişim becerilerini kaybettiyse çocuk doktoruna danışılmalıdır. İşitme değerlendirmesi de gerekli olabilir.

Konuşmayı Desteklerken Bebeğinizi Zorlamayın

Bebeğinizin ilk kelimelerini duymak için sabırsızlanmanız çok doğal. Ancak sürekli “Hadi söyle”, “Bir daha söyle” veya “Bunu söylemeden vermem” gibi yaklaşımlar iletişimi eğlenceli bir deneyim olmaktan çıkarabilir.

Bunun yerine bebeğinizin çıkardığı seslere karşılık verin, söylediği kelimeleri doğal şekilde genişletin ve konuşmak için fırsatlar oluşturun.

Örneğin bebeğiniz topu göstererek “To!” dediğinde “Evet, kırmızı top!” şeklinde karşılık verebilirsiniz.

Gün içerisinde birlikte kitaplara bakmak, şarkılar söylemek, nesneleri isimlendirmek ve karşılıklı oyunlar oynamak dil gelişimi için değerli fırsatlar sunar.

Bebeğiniz bugün yalnızca bir nesneyi işaret ediyor olabilir. Yarın aynı nesneye bakarak kendi küçük kelimesini söylemeye çalışabilir. Bu süreçte en önemli şey, onunla bol bol iletişim kurmanız ve verdiği karşılıkları fark etmenizdir.