Salgın Hastalıklar Serisi 7: İnfluenza Virüsü ve Korunma Yolları

İnfluenza ülkemizde “grip” olarak da adlandırılan akut viral bir enfeksiyondur. Yüksek ateş, yaygın kas ağrıları, halsizlik, öksürük, kusma, burun akıntısı ve karın ağrısı ile karakterizedir. Etkeni “influenza virüs” olarak bilinen bir viral etkendir. Hayvanlarda da gözlenir, ana konağı ise kuşlar, kanatlılardır.

Bulunduğumuz mevsim gibi kış mevsiminde, soğuklarda gözlenenin ismi “mevsimsel grip” iken beklenmedik zamanda çıkan, daha önce hiç bilinmeyen bir virüs tipi ve dünyanın farklı coğrafyalarında yaygın hastalık meydana getirirse de “pandemik influenza” olarak bilinir. Pandemik influenza tehlikeli olandır, zira yeni bir virüsle olmaktadır.

Grip virüsü özellikle çocuklar ve yaşlıları tutar. Genellikle solunum yoluyla bulaşır; ancak bulaşmada günlük yaşamda temas edilen masa, kapı kulpu, oyuncak gibi yüzeylerin rolü büyüktür. Bu yol, özellikle çocukların enfekte olması açısından önemlidir. Kuluçka süresi 1-4 gündür; nadiren 7 güne kadar uzayabilir. Virüsün yayılması hastalığın başlamasından 24-48 saat sonra doruğa çıkar, sonra yavaş yavaş azalır.

İnfluenza Riskleri ve Tedavisi

Küçük çocuklarda influenza enfeksiyonu daha şiddetli bir gidiş göstermektedir. İnfluenza enfeksiyonuna bağlı yüksek ateşle birlikte ateşli havale geçirme riski de artmaktadır. Ayrıca influenza enfeksiyonunun seyri sırasında orta kulak iltihabı, alt solunum yolu enfeksiyonları (zatürre), kalp kas dokusunun etkilenmesine bağlı miyokardit-perikardit tabloları ortaya çıkabilmektedir.

Günümüzde influenza için kullanılan antiviral ilaçlar etkilidir. Semptomların süresini ortalama bir gün kısalttıkları, influenzaya yakalanma olasılığını yüzde 70-90 oranında azalttıkları belirlenmiştir. Antiviral ilaçların kullanılmasının yanında; ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlar, burun akıntısını ve tıkanıklığını giderici ilaçlar, yatak istirahati, bol sıvı alınması, hasta odasının sık sık havalandırılması grip tedavisinin temel taşlarıdır. İlaç ağız yoluyla kullanılmakta, kapsül ve süspansiyon şeklinde pazarlanmaktadır.

İnfluenza ve Diğer Griplerden Korunma Yolları

• İnfluenzadan korunmada en etkin yol aşılanmadır.
• Bulaşmayı önlemek için öksürme, aksırma sırasında ağız ve burun mendille kapatılmalı, kâğıt mendil çöpe atılmalıdır.
• Grip olan kişiler başkaları ile yakın temastan kaçınmalı, hastalığın bulaşıcı olduğu dönemde işe ve okula gitmemelidir.
• Grip olanların maske takması (cerrahi maske, standart maske) diğer insanlara bulaşmanın önlenmesine yardımcı olacaktır.
• Hasta kişilerle tokalaştıktan veya solunum salgıları bulaşmış yüzeylerle temastan sonra göz, burun veya ağza dokunmak bulaşmaya neden olabilir. Çevremizdeki sık dokunulan kapı kolları, telefon ahizeleri gibi yüzeylerin sık sık temizlenmesi önerilir.
• Ellerin sık sık su ve sabunla yıkanması hastalıktan korunmaya yardımcı olur.
• Antiviral ilaçlar hastanın şikâyetleri başladıktan sonraki 48 saat içinde hatta ilk 24 saat içinde kullanılırsa etkili olabilmektedir. İlk 48 saatten sonra bu ilaçları kullanmanın hastalığı iyileştirdiğine dair herhangi bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
• Yatak istirahati, bol sıvı alınması, hastanın odasının sık sık havalandırılması da tedavinin kısa sürede başarıya ulaşmasında etkilidir.

İnfluenza Aşısı Kimlere Yapılmalıdır?

Gripten korunmada en etkin yol aşının yapılmasıdır. Grip aşısı koruyucudur. Canlı bir virüs içermez. Virüsün bazı yapısal parçacıklarını içerir ve bunlara karşı üretilen proteinler korunmayı sağlar böylece virüs bulaştığından dahi hastalık meydana getiremez. Aşının eylül, ekim aylarında yapılması önerilse de içinde bulunduğumuz kasım ayı da geç değil.

Dünya Sağlık Örgütü’nün yıllık aşılanmayı önerdiği gruplar şöyle sıralanmaktadır:

• Gebeliğin herhangi bir aşamasındaki hamileler
• 6 ay – 5 yaş arası çocuklar
• 65 yaş ve üzeri yetişkinler
• Kronik sağlık sorunları olanlar
• Sağlık çalışanları