Yenidoğan Bebek Neden Sürekli Ikınır? Bebeklerde Ikınma ve Kızarma

Bebeğiniz henüz birkaç haftalık ve gün içerisinde sık sık ıkınıyor. Yüzü kıpkırmızı oluyor, bacaklarını karnına doğru çekiyor, bazen de küçük sesler çıkararak kendini sıkıyor. Onu bu halde görünce “Acaba kabız mı?”, “Gazı mı var?” veya “Canı mı yanıyor?” diye düşünmeniz oldukça doğal.

Özellikle yenidoğan döneminde ıkınma, yüz kızarması ve zorlanıyormuş gibi sesler çıkarma oldukça sık karşılaşılan davranışlardır. Ancak her ıkınma kabızlık veya gaz sancısı anlamına gelmez.

Bebeklerin sindirim sistemi ve dışkılama sırasında kullandıkları kaslar henüz gelişmeye devam eder. Bu nedenle yetişkinler için oldukça kolay olan bazı bedensel işlevleri öğrenmeleri zaman alabilir.

Peki yenidoğan bebekler neden sürekli ıkınır? Hangi durumlar normal kabul edilir ve ne zaman doktora danışmak gerekir?

Yenidoğan Bebekler Neden Ikınır?

Yenidoğan bebeklerin ıkınmasının birden fazla nedeni olabilir. En sık karşılaşılan durumlardan biri, bebeğin dışkılama sırasında karın kaslarıyla pelvik taban kaslarını henüz uyumlu şekilde kullanamamasıdır.

Dışkı yapabilmek için karın içi basıncın artması ve aynı anda makat çevresindeki kasların gevşemesi gerekir.

Yetişkinlerde bu hareketler büyük ölçüde otomatik gerçekleşirken bebekler için koordinasyon zamanla gelişir.

Bu nedenle bebeğiniz dışkısını yapmadan önce uzun süre ıkınabilir, yüzü kızarabilir veya ağlayabilir.

Ancak dışkısı yumuşaksa ve genel durumu iyiyse bu davranış her zaman kabızlık belirtisi değildir.

Bebeklerde Ikınma ve Kızarma Normal mi?

Bebeğiniz ıkınırken yüzünün kızarması sizi endişelendirebilir. Ancak ıkınma sırasında karın içi basıncın artması, yüzde geçici kızarıklığa neden olabilir.

Bazı bebekler dışkı yapmadan önce homurdanabilir, bacaklarını hareket ettirebilir veya birkaç dakika boyunca zorlanıyormuş gibi görünebilir.

Özellikle yaşamın ilk aylarında bu davranışlarla karşılaşmak mümkündür.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri bebeğin dışkısının kıvamıdır.

Bebeğiniz uzun süre ıkınmasına rağmen sonunda yumuşak kıvamlı dışkı yapıyorsa bu durum gerçek kabızlıktan farklı olabilir.

Ancak ıkınmayla birlikte belirgin karın şişliği, kusma, beslenme güçlüğü veya genel durumda bozulma varsa durum yalnızca normal gelişim süreciyle açıklanmamalıdır.

İnfant Diskezi Nedir? Bebekler Neden Kaka Yapmayı Öğrenir?

Yenidoğanlarda ıkınma ve ağlamayla birlikte görülebilen durumlardan biri infant diskezi olarak adlandırılır.

İnfant diskezi, sağlıklı ve genellikle 9 aydan küçük bebeklerde dışkılama sırasında kasların koordinasyonunu sağlamakta zorlanmayla ilişkili bir durumdur.

Bu bebekler yumuşak dışkı yapmadan önce en az 10 dakika boyunca ıkınabilir, ağlayabilir veya yüzleri kızarabilir. Bazen bu çabanın sonunda dışkı da yapamayabilirler.

Dışarıdan bakıldığında kabızlık gibi görünse de temel sorun dışkının sert olması değil, dışkılama sırasında gerekli kas hareketlerinin henüz uyumlu çalışmamasıdır.

İnfant diskezi çoğunlukla bebeğin gelişimiyle birlikte kendiliğinden düzelir.

Bu nedenle bebeğin dışkılamasını sağlamak amacıyla sürekli makat uyarısı yapmak, fitil kullanmak veya doktor önerisi olmadan müdahalede bulunmak doğru değildir.

Ikınma ile Kabızlık Arasındaki Fark Nasıl Anlaşılır?

Bebeğinizin çok ıkınması tek başına kabız olduğu anlamına gelmez.

Kabızlık değerlendirilirken yalnızca dışkılama sıklığına değil, dışkının kıvamına ve bebeğin yaşadığı belirtilere de bakılır.

Örneğin anne sütüyle beslenen bazı bebekler, özellikle ilk haftalardan sonra birkaç gün dışkı yapmayabilir. Dışkıları yumuşaksa ve beslenmeleri ile büyümeleri normalse bu durum her zaman kabızlık değildir.

Kabızlıkta ise şu belirtiler görülebilir:

• Sert, kuru veya küçük parçalar halinde dışkı yapılması
• Dışkılama sırasında belirgin ağrı yaşanması
• Sert dışkıya bağlı makat çevresinde çatlak veya kanama oluşması
• Dışkılama güçlüğüne karın rahatsızlığının eşlik etmesi

Özellikle yenidoğan döneminde dışkılama sıklığındaki belirgin değişiklikler, yetersiz beslenme veya kilo alımıyla birlikte görülüyorsa çocuk doktoru tarafından değerlendirilmelidir.

Bebeklerde Gaz Sancısı Ikınmaya Neden Olur mu?

Yenidoğan bebeklerde gaz, ıkınma ve huzursuzluk bazen bir arada görülebilir.

Beslenme sırasında hava yutulması veya sindirim sistemindeki doğal gaz hareketleri bebeğin rahatsızlık hissetmesine neden olabilir.

Bu sırada bacaklarını karnına çekebilir, kıvranabilir veya yüzünü buruşturabilir.

Ancak her ıkınmayı gaz sancısına bağlamak doğru değildir. Bebeklerin dışkılama sırasında yaptıkları hareketler de gaz çıkarırken gösterdikleri davranışlara benzeyebilir.

Bebeğinizin beslenme sonrası rahatlamasına yardımcı olmak için gazını çıkarmayı deneyebilirsiniz.

Uyanıkken ve gözetiminiz altındayken bacaklarını nazikçe bisiklet hareketi yaptırmak da bazı bebeklerde rahatlama sağlayabilir.

Bebeğin karnına baskı uygulamaktan veya zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır.

Ikınan Bebeği Rahatlatmak İçin Neler Yapılabilir?

Bebeğiniz ıkınırken huzursuz görünüyorsa öncelikle genel durumunu gözlemleyin.

Normal şekilde besleniyor, yeterli kilo alıyor ve yumuşak dışkı yapıyorsa çoğu zaman özel bir müdahaleye ihtiyaç duyulmaz.

Rahatlamasına yardımcı olmak için şu yöntemleri deneyebilirsiniz:

• Bebeğinizi kucağınıza alarak sakinleştirin.
• Beslenme sırasında ve sonrasında ihtiyacına göre gazını çıkarın.
• Uyanıkken bacaklarını nazikçe hareket ettirin.
• Karnına baskı yapmadan, hafif ve nazik dokunuşlarla rahatlamasını sağlayın.
• Beslenme düzenini ve dışkısının kıvamını takip edin.

Bebeğinizin dışkılamasını kolaylaştırmak amacıyla makatına termometre, pamuklu çubuk veya başka bir nesneyle müdahale etmeyin.

Ayrıca doktor önerisi olmadan fitil, lavman, bitkisel karışım veya kabızlık ilacı kullanmayın.

Özellikle infant diskezi yaşayan bebeklerde gereksiz müdahaleler doğal dışkılama koordinasyonunun gelişmesine yardımcı olmaz.

Yenidoğan Bebeklerde Ikınma Ne Zaman Tehlikelidir?

Yenidoğanlarda ıkınma çoğu zaman gelişimsel bir durum olsa da bazı belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda çocuk doktoruna başvurulmalıdır:

• Bebeğin dışkısının sürekli sert ve kuru olması
• Karında belirgin şişlik veya sertlik bulunması
• Tekrarlayan kusma, özellikle yeşil renkli kusma görülmesi
• Beslenmenin belirgin şekilde azalması
• Dışkıda kan fark edilmesi
• Bebeğin yeterli kilo alamaması
• Ikınmayla birlikte sürekli ve şiddetli huzursuzluk yaşanması

Yeşil kusma, belirgin karın şişliğiyle birlikte genel durum bozukluğu veya nefes alma güçlüğü gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.

Ayrıca bebeğiniz doğumdan sonraki ilk 48 saat içerisinde ilk dışkısını yapmadıysa bu durum mutlaka sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.

Ikınma sırasında duyduğunuz sesler dışkılama çabasından değil, her nefes verişte ortaya çıkan solunum sıkıntısından kaynaklanıyorsa beklememelisiniz.

Bebeklerde Ikınma Ne Zaman Geçer?

Bebekler büyüdükçe sindirim sistemi ve kas koordinasyonu gelişir. Bu nedenle dışkılama sırasında görülen ıkınma ve kızarma davranışları çoğu bebekte zaman içerisinde azalır.

Ancak her bebeğin gelişim süreci farklıdır. Bazı bebeklerde bu dönem kısa sürerken bazılarında daha uzun devam edebilir.

Önemli olan bebeğinizin yalnızca ne kadar ıkındığına değil, genel sağlık durumuna da dikkat etmektir.

Yumuşak dışkı yapan, iyi beslenen, kilo alan ve genel olarak huzurlu bir bebeğin zaman zaman yüzünü kızartarak ıkınması çoğunlukla endişe verici değildir.

Bazen bebeğinizin dışkılama sırasında gösterdiği bütün o çaba, henüz yeni öğrendiği bir vücut hareketini gerçekleştirmeye çalışmasından kaynaklanır. Ona zaman tanımak ve gereksiz müdahalelerden kaçınmak, bu gelişim sürecinde yapabileceğiniz en önemli şeylerden biridir.